Meteorologisch overzicht voor België van eind februari tot eind mei 2018

Het einde van de winter en de daaropvolgende lente kenden opvallend grote temperatuurverschillen. Een terugblik op de belangrijkste gebeurtenissen die deze periode hebben gekenmerkt…

Eind februari werd gekenmerkt door een vrij intense koudegolf met minima in de orde van -10°C tot -8°C in het centrum van het land en tot -18°C in een aantal valleien van de Ardennen. Vooral dit late tijdstip was opmerkelijk. Deze koudegolf werd veroorzaakt door een uitgestrekte en sterke hogedrukzone over het noorden van Europa, die polaire, continentale lucht naar onze streken aanvoerde. Deze droge en koude luchtstroming bepaalde ons weer de hele laatste decade van februari en was gerelateerd aan een verstoring van de polaire vortex: zie onze “in de kijker” over dit onderwerp.

 

In zijn geheel was februari een koude, droge en zonnige maand; wat overeenkwam met de anticyclonale condities en de continentale luchtstromingen die de tweede helft van de maand domineerden.

 

Figuur 1: Kaart van 27 februari 2018 die de sterke hogedrukzone, gecentreerd over Scandinavië, toont en de invasie van koude lucht over een groot deel van Europa.

Na een dooi, verbonden aan een meer maritiem regime, werd ons land vanaf 17 maart door een tweede koude offensief getroffen, deze keer met minima van -9°C tot -3°C en maxima die op de 17de en 18de onder 0°C bleven. Het was al van 1888 geleden dat we nog zo laat op het jaar een winterse dag [max<0°C] registreerden. Deze brutale terugkeer van de winter werd opnieuw gelinkt aan de vorming van een hogedrukgebied over Scandinavië, waardoor er lucht van polaire oorsprong naar onze streken werd aangevoerd. We moesten wachten tot 24 maart voordat de temperaturen, onder invloed van oceaanstromingen, terugkeerden naar de seizoensnormalen.

 

Begin april steeg de temperatuur opnieuw. Op de 8ste werd op verschillende plaatsen zelfs de grens van 25°C overschreden. Een nog spectaculairdere temperatuurstijging deed zich voor vanaf de 17de met zomerse maxima vanaf de 18de tot en met de 22ste; in de Kempen bereikten we zelfs lokaal temperaturen tot 31°C op de 19de. Zulke waarden werden na 1968 niet meer zo vroeg geregistreerd in ons land. De soms simultane aanwezigheid van lagedrukgebieden over het noorden van de Atlantische Oceaan en hogedrukgebieden over het centrum of oosten van Europa, zorgden voor de terugkeer van zachtere tot zelfs warme zuidelijke lucht naar onze streken.

 

Figuur 2: Kaart van 19 april 2018 die de terugkeer van zeer zachte zuidelijke lucht naar ons land toont door de aanwezigheid van een lagedrukgebied ten zuidwesten van IJsland en een hogedrukgebied over Centraal-Europa.

De situatie op 29 april kende een sterke ruimtelijke tegenstelling: de kilte trof een groot deel van het westen van ons land waar de maxima amper boven 12°C uitkwamen, terwijl men in het oosten en zuidoosten nog kon genieten van maxima rond 20°C. De grens tussen langs de ene kant zeer frisse maritieme stromingen, die circuleerden van Scandinavië tot het Iberisch Schiereiland, en langs de andere kant duidelijk veel warmere lucht over het centrum en oosten van Europa, lag over ons land. Deze grens tussen de verschillende luchtmassa’s heeft zeker de uitdieping van een depressie in de hand gewerkt die, in combinatie met de onstabiele warme lucht, voor overvloedige neerslag heeft gezorgd. Dit alles droeg in belangrijke mate mee aan de ontwikkeling van soms zeer intense onweders. Zie hiervoor onze “in de kijker” over deze onweders.

 

Na de passage van deze onweerszone, kreeg de 30ste de kilte ons land in haar greep.

 

Figuur 3: Kaart van 29 april 2018 die de verschillende luchtmassa’s over onze streken en de uitdieping van de depressie over Frankrijk aantoont. Deze situatie zorgde voor de soms zware onweersbuien die vooral over het oosten van ons land trokken.

April was dus warmer dan normaal, goed voor een derde plaats wat de gemiddelde temperatuur betrof.
Mei begon nog fris met minima die lokaal tot -3°C daalden in de Ardennen. Vervolgens stegen de temperaturen opnieuw en gingen over de seizoensnormalen; vanaf de 6de werden ze zelfs zomers met maxima tot 29°C op de 8ste. Daarnaast was het ook droog en zonnig. Dit kon verklaard worden door de aanwezigheid van hogedrukgebieden over (het zuiden van) Scandinavië, die voor de aanvoer van warme continentale lucht zorgden.
Door de komst van frissere maritieme lucht, keerden de temperaturen van de 10de tot de 14de tijdelijk terug naar de normale waarden.

 

De laatste decade van de maand kregen we terug warme continentale luchtstromingen over ons, maar deze keer zeer was deze lucht zeer instabiel Hierdoor passeerden er verschillende intense onweerszones over ons land, die voor veel neerslag en lokaal ook hagel zorgden. Zie hiervoor onze “in de kijkers”

Voor 16 mei

Voor 22 mei