2011: het warmste jaar in Brussel-Ukkel sinds 1833.
Het jaar 2011 zal de geschiedenis ingaan als recordbreker van de gemiddelde jaarlijkse temperatuur in Brussel – Ukkel. Het is met name het warmste jaar sinds 1833, wanneer we begonnen zijn met de systematische meteorologische waarnemingen in Brussel-Ukkel. De jaarlijkse gemiddelde temperatuur bereikte 11,6°C. Dit is 1,1°C boven de gemiddelde waarde in de periode 1981 – 2010 (d.w.z. de ‘normale’ waarde). Deze waarde ligt ook 0,1°C boven het vorige record dat dateert van 2007 en 0,2°C boven de waarde van 2006.
Op figuur 1 zien we dat de maandelijkse gemiddelde temperaturen in 2011 allemaal boven de normale waarden lagen, met uitzondering van juli en augustus. Het is opmerkelijk dat dit jaarrecord tot stand kwam, terwijl de gemiddelde temperatuur in de zomer lager was dan de normale zomerwaarde. De gemiddelde winter-, lente- en herfsttemperaturen lagen respectievelijk hoger dan de normale seizoenswaarden van 1,5°C, 2,1°C en 1,5°C, terwijl de zomerwaarde meer dan 0,8°C onder de normale waarde lag.
Figuur 1. De roze kromme toont de gemiddelde maandelijkse temperaturen waargenomen in Ukkel (in °C). De rode kromme geeft de normale maandelijkse waarden weer (gemiddelden van de periode 1981 – 2010). De hoogste en laagste maandelijkse waarden waargenomen in Brussel – Ukkel sinds 1833 worden weergegeven door de uiteinden van de verticale blauwe rechthoeken, met aanduiding van de recordjaren.
Bij nader onderzoek van de seculaire evolutie van de temperatuur in Brussel-Ukkel (zie figuur 2), stellen we duidelijk vast dat de tien warmste jaren sinds het begin van de metingen zich situeren na 1988. Het gemiddelde van de jaarlijkse temperaturen sinds 1988 is 10,8°C, ofwel 2,0°C meer dan het gemiddelde van de periode 1833 – 1910, d.w.z. voor de eerste noemenswaardige opwarming waargenomen in Brussel – Ukkel.
Figuur 2. De gemiddelde jaarlijkse temperaturen in Brussel – Ukkel tussen 1833 en 2011 (in °C). De rode horizontale rechten laten zien dat de gemiddelde waarden van de drie in beschouwing genomen periodes relatief ‘stabiel’ zijn wat de temperatuur betreft (in de loop van elke periode fluctueert de temperatuur rond de rode rechte).
Om terug te komen op het jaar 2011, stellen we ook een opmerkelijke lente vast. Het aantal uren zonneschijn was zeer uitzonderlijk: de lente van 2011 heeft een nieuw record gevestigd, met een zonneschijnduur van 707 uur en 16 minuten (voor een normale seizoenswaarde van 463 uur en 58 minuten). Deze waarde overschrijdt met 55,9 uur het vorige zonneschijnduurrecord dat dateerde van 1893. De lente kenmerkt zich ook door een lange periode van weinig neerslag. Met een cumulatie in Brussel – Ukkel van 70,7 mm in maart, april en mei, is de lente van 2011 de derdre droogste sinds 1833. De twee droogste lentes blijven die van 1893 en 1976, met respectievelijk pluviometrische cumulaties van 37,7 mm en 69,0 mm.
Andere opmerkelijke feiten van 2011: het gebrek aan neerslag in de loop van november, het record aantal onweersdagen in december (11 dagen, voor een normale waarde van 3 dagen), de verwoestende onweders in de zomer die aan de oorsprong van de Pukkelpop-ramp lagen en de herhaaldelijke overstromingen in de streek van Orp–Jauche. Tot slot merken we het zeer zachte, om niet te zeggen zomerse weer op van eind september en begin oktober.
Een meer compleet klimatologisch overzicht van 2011 zal weldra op de website van het KMI gepubliceerd worden.